Những lời phàn nàn của người phụ nữ làm nghề giúp việc nhà ở Jakarta đã 3 năm này là minh chứng cho cuộc sống ngày một khó khăn ở Indonesia.
Thay vì cải cách hệ thống tài chính và kiểm soát chặt chi tiêu ngân sách, chính phủ đất nước nghìn đảo tăng thuế đánh vào năng lượng, điện thoại và nhiên liệu. Kết quả là giá điện tăng 6%, điện thoại 15%, còn xăng tăng thêm 440 rupiah/lít.
Người ta băn khoăn làm sao một người lao động Indonesia bình thường, với thu nhập không đến 800.000 rupiah/tháng (90 USD), có thể chịu đựng thêm nữa vì tỷ lệ lạm phát đã ở gần mức kỷ lục 7% của năm 2002.
Nhưng tăng giá điện lên 6% chỉ là bước đầu tiên. Chính phủ dự định sẽ tiếp tục đội thuế mặt hàng này trong cả 4 quý năm 2003, làm giá điện tăng tổng cộng 24% trong một năm. Tăng cước điện thoại là bước thứ hai trong kế hoạch tăng tổng cộng 45,49% giai đoạn 2002-2004.
Có nhiều lý do giải thích tại sao Jakarta lại tăng thuế đánh vào các mặt hàng nhu yếu phẩm và dịch vụ. Một trong số đó là Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) yêu cầu phải giảm dần trợ cấp chính phủ cho đến đầu năm 2003 nếu Indonesia muốn tiếp tục nhận vốn vay. Theo thành viên nội các Dorodjatun Kuntjoro-Jakti, việc tăng thuế điện, điện thoại và nhiên liệu trong năm nay nằm trong nỗ lực giảm tình trạng sử dụng sai tiền trợ cấp lấy từ ngân sách. Ông tin tưởng rằng một khi nền kinh tế tăng trưởng trở lại, những biện pháp đó sẽ không gây nhiều tác động. Ông nói: 'Vấn đề quan trọng nhất là chúng ta tăng thêm nguồn thu cho ngân sách quốc gia'.
Tuy nhiên, Gombang Hutagalong, một doanh nhân Indonesia, cho rằng những lập luận của chính phủ là thiếu cơ sở. Ông này nói: 'Tôi có thể thấy tác động trực tiếp của quyết định tăng thuế. Nó không ảnh hưởng đến người giàu, vì họ gửi tiền tiết kiệm bằng đồng USD chứ không phải rupiah. Người có thu nhập mức trung bình và dân nghèo mới bị tác động, vì giá nhiên liệu tăng làm giá nhu yếu phẩm, như gạo và dầu ăn, tăng theo. Hiện nay, tỷ lệ đó là hơn 5%'.
'Tôi không hiểu các bộ trưởng tốt nghiệp trường kinh tế nào. Tôi cũng không hiểu nguyên nhân tăng thuế đánh vào các mặt hàng nhu yếu phẩm và dịch vụ trong thời điểm này, đặc biệt là khi các nhà đầu tư nước ngoài đang mất lòng tin với Indonesia', Ananda Mohanadas, giáo sư của một trong những trường đại học hàng đầu tại Jakarta, bình luận. 'Tôi thật sự không hiểu làm sao biện pháp này có thể giải quyết tình trạng ngân sách mất cân đối và thâm hụt. Có thể sẽ khôn ngoan hơn nếu áp dụng chúng khi nền kinh tế đã bắt đầu tăng trưởng vào cuối năm 2003'.
Một nhà phân tích chính trị cho rằng tăng thuế mang lại nguy cơ bất ổn lớn hơn. Ông này nhận định: 'Người Indonesia nói chung kịch liệt phản đối những biện pháp này dù lý do đằng sau việc áp dụng chúng có là gì đi chăng nữa'.
Kết quả là nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra trước tòa nhà Quốc hội và khu trung tâm Jakarta. Bambang Yudhisthra, sinh viên trường ĐH Tri Sakti, nhớ lại những diễn biến dẫn đến ngày cựu tổng thống Suharto buộc phải từ chức. Anh nói: 'Suharto đã quá nghe theo IMF. Điều đó làm người dân bất bình và là một trong những lý do khiến chính quyền tham nhũng của ông ta sụp đổ'. Indonesia sẽ bầu cử tổng thống năm 2004.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Boediono cho biết đang xem xét cắt giảm thuế đối với 20 danh mục hàng hóa, để kích thích hoạt động làm ăn kinh doanh. Ông cũng cam kết xóa bỏ những thủ tục quan liêu tại cơ quan hải quan và chống tham nhũng. Để đạt mục tiêu này, lực lượng đặc nhiệm gồm thành viên chính phủ và đại diện giới kinh doanh sẽ được thiết lập.
'Chúng tôi không cần thêm một lực lượng đặc nhiệm nào nữa. Cái chúng tôi cần là cải cách thực sự và chấm dứt việc tăng giá điện, điện thoại và nhiên liệu', Jonathan Henardo, chủ hiệp hội doanh nghiệp bán lẻ ở Jakarta, nói. 'Các biện pháp thúc đẩy kinh doanh của chính phủ chẳng khác gì muối bỏ bể'.
Nguyễn Hạnh (theo IPS)


Theo Vnexpress.net